Kiedy do specjalisty – Cenrum Terapii

Kiedy warto zgłosić się z dzieckiem do psychologa?

Konsultację psychologiczną warto rozważyć, gdy emocje, zachowanie lub sposób funkcjonowania dziecka budzą niepokój rodziców albo zaczynają utrudniać mu codzienne życie, naukę, zabawę czy relacje z innymi.

Pomoc psychologa może być wskazana, gdy dziecko:

często doświadcza silnych emocji – wybuchów złości, płaczu, lęku lub frustracji, z którymi trudno mu sobie poradzić;
staje się wycofane lub smutne – unika kontaktu, traci zainteresowanie ulubionymi aktywnościami albo sprawia wrażenie stale przygnębionego;
ma nasilone lęki – boi się rozstania z rodzicem, przedszkola, szkoły, kontaktów z innymi, zasypiania lub sytuacji, które wcześniej nie wywoływały niepokoju;
ma trudności w relacjach – trudno mu nawiązywać kontakty, uczestniczyć w zabawie, rozwiązywać konflikty, respektować granice lub odnaleźć się w grupie;
często reaguje złością, impulsywnie lub agresywnie – a zachowania te powtarzają się, nasilają albo utrudniają funkcjonowanie całej rodziny;
ma trudności z koncentracją, motywacją lub nauką, mimo podejmowanego wysiłku i odpowiedniego wsparcia;
doświadcza problemów ze snem, jedzeniem lub częstych dolegliwości fizycznych, takich jak bóle brzucha czy głowy, których przyczyny medyczne zostały wykluczone;
przeżywa ważną lub trudną zmianę – rozstanie rodziców, przeprowadzkę, zmianę placówki, chorobę, śmierć bliskiej osoby, pojawienie się rodzeństwa albo inne obciążające wydarzenie;
ma obniżone poczucie własnej wartości – często mówi, że jest gorsze, niczego nie potrafi, boi się porażki lub rezygnuje z podejmowania nowych prób;
zachowuje się wyraźnie inaczej niż dotychczas, a zmiana utrzymuje się, nasila lub jest zauważana również przez nauczycieli i inne osoby z otoczenia dziecka.

Nie trzeba czekać, aż trudność stanie się bardzo poważna. Konsultacja z psychologiem może mieć także charakter profilaktyczny – pomaga lepiej zrozumieć potrzeby dziecka, ustalić możliwe przyczyny jego zachowania i dobrać odpowiednie formy wsparcia.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

Należy działać niezwłocznie, jeśli dziecko mówi o śmierci lub odebraniu sobie życia, podejmuje próby samookaleczenia, zagraża sobie albo innym, traci kontakt z rzeczywistością lub jego stan gwałtownie się pogarsza. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer 112 lub zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego.

Kiedy warto rozważyć terapię integracji sensorycznej?

Konsultacja z terapeutą integracji sensorycznej może być wskazana, gdy trudności z odbieraniem i przetwarzaniem bodźców są nasilone, powtarzalne i utrudniają dziecku codzienne funkcjonowanie w domu, przedszkolu lub szkole.

Warto zgłosić się do specjalisty, jeśli dziecko:

reaguje nadmiernie na bodźce – unika dotyku, hałasu, światła, określonych ubrań, mycia włosów, obcinania paznokci lub niektórych konsystencji jedzenia;
intensywnie poszukuje wrażeń sensorycznych – jest niemal stale w ruchu, mocno się dociska, zderza z przedmiotami, skacze, kręci się albo potrzebuje bardzo silnych bodźców;
ma trudności z równowagą i koordynacją ruchową – często się potyka, niechętnie uczestniczy w zabawach ruchowych, ma trudność z jazdą na rowerze, łapaniem piłki lub pokonywaniem przeszkód;
ma problemy z planowaniem ruchu – trudno mu nauczyć się nowych czynności, naśladować ruchy, organizować zabawę lub wykonywać zadania składające się z kilku etapów;
ma trudności z koncentracją i regulacją pobudzenia – szybko się rozprasza, łatwo ulega przeciążeniu, reaguje gwałtownie albo potrzebuje dużo czasu, aby się wyciszyć;
unika codziennych czynności lub wykonuje je z dużym trudem – dotyczy to m.in. ubierania się, jedzenia, zabaw plastycznych, korzystania z placu zabaw, uczestniczenia w zajęciach grupowych czy czynności samoobsługowych;
ma obniżoną świadomość własnego ciała – używa zbyt dużej lub zbyt małej siły, wpada na ludzi i przedmioty, mocno naciska kredkę albo wydaje się niezgrabne ruchowo;
doświadcza trudności sensorycznych, które wpływają na jego emocje, relacje, naukę lub samodzielność.

Pojedyncze zachowanie nie oznacza jeszcze zaburzeń integracji sensorycznej. Decyzja o rozpoczęciu terapii powinna być poprzedzona wywiadem, obserwacją i udokumentowaną oceną funkcjonowania dziecka. Celem terapii nie jest „usunięcie nietypowych zachowań”, lecz poprawa udziału dziecka w codziennych aktywnościach i zwiększenie jego komfortu.